Παλιά Σπάρτη: «Σπίτι απο πλίθρες»



26-10-2018 09:36   

Γράφει ο Βαγγέλης Μητράκος

"Φύλαγε με από νερό , να σε φυλάω από σεισμό" ... αυτήν την κουβέντα  έλεγε και ξανάλεγε η "σοφή" γιαγιά μου, η Σταμάτα , όποτε η κουβέντα ήτανε για τα παλιά τα σπίτια που ήτανε φτιαγμένα από πλίθρες . Η λαϊκή σοφία των αιώνων είχε αποθησαυριστεί μέσα

σ' αυτήν

τη μικρή φράση , εννοώντας πως τα σπίτια από πλίθρες ήταν στέρεα και ασφαλή και άντεχαν ακόμα και στον δυνατό σεισμό , αρκεί οι πλίθρες να ήταν προστατευμένες από το νερό !

Η πλίθρα ήταν ένα πανάρχαιο εύκολο και φθηνό οικοδομικό υλικό που στα χρόνια των παππούδων μας χρησιμοποιήθηκε πολύ , τόσο στα σπίτια του χωριού όσο και στα σπίτια της πόλης . Όταν κάποιος αποφάσιζε να χτίσει ένα σπίτι από πλίθρες , συγγενείς και φίλοι πήγαιναν και βοηθούσαν το νοικοκύρη στο κόψιμο της πλίθρας , γιατί ήταν μια δουλειά εύκολη μεν , που απαιτούσε , όμως , πολλά χέρια . Σε μια γούβα που άνοιγαν εκεί κοντά , έριχναν τον λεγόμενο μπουχό (πολύ ψιλό άχυρο) μαζί με νερό και καλά κοσκινισμένο κοκκινόχωμα και ζύμωναν με τα πόδια . Μ’ αυτό το μίγμα γέμιζαν μακρόστενα ξύλινα καλούπια χωρίς πάτο . Στην συνέχεια αναποδογύριζαν τα καλούπια στο έδαφος πάνω σε άχυρα , για να μην κολλήσει το υγρό ακόμα υλικό στο χώμα . Έπειτα αφαιρούσαν τα καλούπια και οι πλίθρες έμεναν ελεύθερες να στεγνώσουν στον ήλιο . Τις γύριζαν απ’ όλες τις πλευρές κι αφού στέγνωναν καλά τις στοίβαζαν και μετά έπιαναν δουλειά οι χτίστες .

Σήμερα , στην εποχή που το τσιμέντο και το ατσάλι κυριαρχούν παντού, ξεμοναχιασμένα σπιτάκια από πλίθρες εξακολουθούν να στέκονται ακόμα όρθια και να θυμίζουν άλλες εποχές . Πολλά απ' αυτά έχουν χάσει τους σοβάδες τους και οι πλίθρες στέκονται απροστάτευτες στη βροχή , καρτερώντας τη στιγμή που θα ξαναγυρίσουν στο χώμα , εκεί απ' όπου κάποτε γεννήθηκαν , για να στεγάσουν τα όνειρα των ανθρώπων .

Ένα τέτοιο σπίτι από πλίθρες καμαρώνει ακόμα όρθιο , αναπολώντας παλιές , ευτυχισμένες στιγμές , στον κεντρικό δρόμο της Σπάρτης (Κ. Παλαιολόγου 3 και Ιωάννου & Αικατερίνης Γρηγορίου 18) .

Είναι ένα όμορφο διώροφο σπίτι με παλιά κεραμίδια , με γαλλικά παντζούρια στα  ανοίγματα του πάνω ορόφου και ταμπλαδωτά κάτω , με ωραία περίτεχνα σφυρήλατα κιγκλιδώματα στα μπαλκόνια του και πόρτες παλαιικές ξύλινες , με ταμπλάδες χαμηλά και με τζάμι και κάγκελο ψηλά , που οι μαστόροι τις λέγανε «ταμπλαδωτές» .  Παλιά στο ισόγειό του πρέπει να λειτούργησε «εξοχικόν κέντρον» , όπως μαρτυρούσε (πριν την εξαφανίσει ο καιρός) μια επιγραφή πάνω στον  τοίχο της Παλαιολόγου :  «ΕΞΟΧΙΚΟΝ ΚΕΝΤΡΟΝ … ΜΠΥΡΕΣ…ΚΡΥΑ ΨΗΤΑ…»

Το σπίτι αυτό είδε , άκουσε και έζησε πολλά και δέθηκε με την ιστορία και τη ζωή του παλιού Γυμνασίου Αρρένων και του επίσης  παλιού Γυμνασίου Θηλέων που βρίσκονταν στη γειτονιά του , αφού μαθητές και καθηγητές περνούσαν καθημερινά , πρωί και μεσημέρι , μπροστά του . Σήμερα τα σχολεία στη γειτονιά του σπιτιού έχουν αλλάξει πολύ , όμως το σπίτι αυτό παραμένει στη θέση του και οι μαθητές και οι καθηγητές του «σήμερα» , εξακολουθούν να του λένε «καλημέρα» το πρωί και «χαίρετε» το μεσημέρι .

Χρόνο με το χρόνο οι πληγές του παλιού σπιτιού μεγαλώνουν και βαθαίνουν . Οι σοβάδες πέφτουν και οι πλίθρες μένουν απροστάτευτες στον μεγαλύτερο εχθρό τους , τη βροχή . Τα παράθυρά του αργολιώνουν , τα μπαλκόνια του ραγίζουν , σκουριάζουν οι σιδεριές και τα κεραμίδια (άφτιαχτα τόσα χρόνια) αφήνουν τη βροχή να μπαίνει στο σπίτι . Τα ξύλα που καρφώθηκαν και σφράγισαν για πάντα την εξώπορτα φτιάχνουν έναν σταυρό μαρτυρικού θανάτου , που δεν καρτεράει πια καμιά ανάσταση .

Αντέχει όμως τον "πόνο" και την εγκατάλειψη με αξιοπρέπεια και με μια δύναμη βουβή  αυτό το σπίτι το παλιό από πλίθρες και η ομορφιά του , αν και πληγωμένη βαριά από το χρόνο , σου γνέφει μελαγχολικά , σε κάθε κοίταγμά σου ! Ως να 'ρθει το προδιαγεγραμμένο τέλος !

 
Αποστολή της δικής σου   είδησης   ή   αγγελίας

Το δικό σου σχόλιο